Tip voor een bevlogen leerkracht

In het onderwijs maakt men zich al jaren zorgen over het ziekteverzuim. In vergelijking met andere bedrijfstakken is deze in het onderwijs het hoogst. Daarnaast is één op de acht leerkrachten van plan om een ander beroep te kiezen. Tel hier het lerarentekort bij op en we zien een rampzalige ontwikkeling, waar onze kinderen de dupe van zijn.

Roeping

De keuze om leerkracht of docent te worden is te vergelijken met een roeping. Veel mensen, die in het onderwijs werken, zijn niet geïnteresseerd in het opbouwen van een carrière. Voor een leerkracht draait het om goed onderwijs geven én bijdragen aan het geluk van kinderen. Dit is een doel met een hoge morele waarde en mensen, die invulling geven aan een dergelijk doel zijn meestal bevlogen.

Het is dan ook geen wonder dat een leerkracht hoog scoort, als het gaat over bevlogenheid of geluksbeleving. En toch zien we de bevlogenheid in het onderwijs afnemen. De politiek spreekt over een gebrek aan beloning in de vorm van maatschappelijke waardering en geld. Het is echter de vraag of dit de enige oorzaak is.

Passend onderwijs

Het is voor leerkrachten, directeuren én besturen voor de hand liggend om te wijzen naar passend onderwijs in combinatie met het feit dat scholen verantwoording moeten afleggen over hun resultaten. Nu alle gegevens over een school in te zien zijn op sites als www.scholenopdekaart.nl, blijkt dat men liever gaat voor hoge citoscores dan voor echt passend onderwijs. Het systeem kraakt en barst bijna uit zijn voegen. De eisen, die aan scholen en leerkrachten worden gesteld, zijn nagenoeg onredelijk. En daarmee is de negatieve toon gezet.

Als er een positieve flow is in een bedrijf of bij een beroepsgroep dan trekt dit mensen aan. Het negatieve imago van het onderwijs heeft tot gevolg dat mensen er weg blijven. Dit tij is niet zo makkelijk te keren.

Van binnen uit

Een verandering kan alleen maar van binnenuit komen. In het onderwijs wordt vaak gezegd dat het kind centraal moet staan. Maar natuurlijk draait het om de leerkracht. De leerkracht zou zichzelf kunnen zien als drager van een systeem. Door weer terug te keren naar zijn oorspronkelijk doel – de reden waarom hij ooit voor het onderwijs heeft gekozen – ontstaat er een andere energie. Vanuit deze energie is het mogelijk om ‘ja’ te zeggen tegen kinderen en ‘nee’ tegen een niet werkend systeem.

Hier is lef voor nodig, leerkrachten zijn geen vechters tegen bestaande systemen. Doorgaans is men bang voor de consequenties. Maar welke negatieve consequenties kunnen mogelijkerwijs voortkomen uit het volgen van je grootste droom?

Braafste jongetje uit de klas

Ik zou leerkrachten willen oproepen om niet meer het braafste jongetje (of meisje) uit de klas te willen zijn. Voor de meeste leerkrachten is het kind dat opvalt en een beetje anders doet, er eentje die men onthoudt. Dat is de leerling waar men met glinsterende ogen over vertelt op een verjaardagsfeest; het kind waar je soms last van hebt, maar waar je ook potentie in ziet. Deze – ietwat onaangepaste – leerling is authentiek.

Mijn advies is om meer als deze leerling te zijn. Blijf dicht bij je droom, wees authentiek en kom in opstand als het nodig is.

Tot slot de tip voor de bevlogen leerkracht

Het is afhankelijk van het leiderschap of een leerkracht gekoesterd, uitgedaagd, gepamperd of afgewezen worden. Een goede leider heeft – net als de leerkracht –  een doel met een hoge, morele waarde. Kan er vanuit deze hogere waarden samen opgetrokken worden, of overheerst bij de leider de angst om ‘ergens’ op afgerekend te worden?

Als jij een bevlogen leerkracht bent en je hebt de indruk dat je stukloopt op je directeur of bestuur, ga dan niet op zoek naar een baan buiten het onderwijs. Zoek naar een manier om het systeem te verbeteren en als dat niet lukt op de school waar je nu werkt, zoek dan een school waar het wel mogelijk is. Juist in deze tijd van krapte op de arbeidsmarkt heb jij het voor het zeggen. Het zou zonde zijn als mensen zoals jij het onderwijs definitief de rug toe keren.

5 reacties

  1. Bevlogen leerkrachten kunnen hun krachten bundelen door met elkaar te spreken over de inhoud van goed onderwijs. Zij betrekken de leerlingen hierbij door hen te vragen wat ze nodig hebben om te ontwikkelen. De keuzes die de leerkrachten maken worden zo onderbouwd en de directie staat open voor de ideeen van de leerkrachten. Leerkrachten voelen zich gezien en gehoord door de open luisterhouding van collega’s en directie. Bij nieuwe ontwikkelingen, maar ook als het even niet zo lekker loopt. Een professionele cultuur zorgt voor een lerende school, waarin iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt en ruimte laat aan de ander.
    Leerkrachten moeten inderdaad het lef hebben om goede onderbouwde keuzes te maken. Dan kan de directie vol vertrouwen “afgerekend” worden en trots zijn op zijn/haar team. Het samen vieren van successen, het weten dat niet alles moet en de trotse uitstraling zorgen wellicht voor minder ziekteverzuim in de mooiste sector om in te werken; het onderwijs!

  2. @Jenneke: ik ben het helemaal met je eens dat de initiatieven van de leerkrachten zelf mogen komen. Dat betekent ook iets voor het leiderschap. Helaas kom ik ook nog veel leiders tegen die niet(s) los durven te laten en de ontwikkeling vooral in eigen hand willen houden.
    Voor die leiders zou ik een cursus ‘jongleren’ aanbevelen. Als je veel ballen in de lucht wil houden, moet je de moed hebben om ze los te laten!

  3. Deze zin spreekt me het meeste aan in je artikel: “Een verandering kan alleen maar van binnenuit komen. In het onderwijs wordt vaak gezegd dat het kind centraal moet staan. Maar natuurlijk draait het om de leerkracht.”

    Ik ga iets doen voor deze beroepsgroep en heb daar andere professionals bij nodig. Daarom ben ik op zoek naar mensen die een product of dienst kunnen leveren waarmee leraren de werkdruk kunnen verlagen EN waarmee ze de kwaliteit van het onderwijs kunnen verhogen EN de die funfactor weer terug kan brengen in het onderwijs.

    Aanmelden kan via een privé-bericht

  4. Grappig dat juist die zin je het meest aanspreekt. Op dit moment is er een boeiende discussie gaande over het centraal staan van het kind. Juist omdat dit begrip lastig te definiëren is, ontlokt het discussie. De bevlogenheid van een leerkracht is essentieel voor goed onderwijs. Bij een bevlogen leerkracht draait het immers om het welzijn van een leerling!
    In het najaar hoop ik een product op de markt te zetten, dat precies draait om wat jij ook zou willen bieden. Na de vakantie zal ik hierover contact met je opnemen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *